Uhrzeit und Datum (Saat ve Tarih)
Saat ve tarih ifadeleri hem günlük hayatta hem de Goethe/telc Hören bölümünde (randevu, tren saati, açılış saatleri gibi anonslarda) sürekli karşınıza çıkar.
Resmi saat (24 saat sistemi, tren/uçuş anonsları) ile günlük konuşma saati (12 saat sistemi, 'Viertel nach', 'halb') farklıdır: 14:00 Uhr resmi olarak 'vierzehn Uhr', günlük konuşmada 'zwei Uhr' denir.
Saat söylerken en çok kullanılan altı kelime şunlardır: 'um' saati belirtmek için kullanılır (um neun Uhr = saat 9'da). 'nach' bir saati geçe demektir (Viertel nach neun = 9'u çeyrek geçe). 'vor' bir saate kala demektir (Viertel vor neun = 9'a çeyrek kala). 'Viertel' çeyrek saat, yani 15 dakika demektir. 'halb' buçuk demektir ama Türkçedeki mantığın TERSİNE çalışır: 'halb acht' (7:30) 'sekize yarım kalan' anlamına gelir, yani 8'den değil 7'den sayılır — bu Türk öğrencilerin en çok karıştırdığı noktadır. 'gegen' ise kesin olmayan, yaklaşık bir saat belirtmek içindir (gegen neun Uhr = saat 9 sularında/civarında).
Tarih söylerken sıra sayıları (ordinal - birinci, ikinci, üçüncü) kullanılır ve bunlar 19'a kadar sayıya '-te', 20'den sonra '-ste' eki getirilerek yapılır: der erste (1.), der dritte (3.), der siebte (7.), der zwanzigste (20.). Tarih tam olarak söylenirken 'am' edatı kullanılır: 'Ich habe am dritten Mai Geburtstag.' (Doğum günüm 3 Mayıs'ta). Yazılı tarih formatı Türkiye'dekiyle aynı sırayı izler: gün.ay.yıl (03.05.2026), İngilizcedeki ay.gün.yıl sırasıyla karıştırılmamalıdır. Haftanın günleri de benzer bir edatla kullanılır: 'am Montag' (pazartesi günü), 'am Wochenende' (hafta sonu).
Saat ifadelerinde kullanılan kelimeler
| Kelime | Türkçe anlamı | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| um | saat ... 'de/'da (kesin saat) | Der Kurs beginnt um neun Uhr. (Kurs saat 9'da başlıyor.) |
| nach | ... geçe | Viertel nach neun (9'u çeyrek geçe, 9:15) |
| vor | ... kala | Viertel vor neun (9'a çeyrek kala, 8:45) |
| Viertel | çeyrek (15 dakika) | Viertel nach / Viertel vor |
| halb | buçuk (bir SONRAKİ saate göre!) | halb neun (8:30 — dokuza yarım kalan, dokuz buçuk DEĞİL) |
| gegen | ... sularında, yaklaşık | Wir treffen uns gegen sieben Uhr. (Saat 7 sularında buluşuyoruz.) |
ÖRNEKLER
Wie spät ist es? — Es ist halb neun.
Saat kaç? — Sekiz buçuk.
Der Zug fährt um 9:20 Uhr.
Tren saat 9:20'de kalkıyor.
Es ist Viertel nach zwei.
Saat ikiyi çeyrek geçiyor (2:15).
Es ist Viertel vor drei.
Saat üçe çeyrek var (2:45).
Wir treffen uns gegen acht Uhr, ich bin nicht ganz sicher.
Saat sekiz sularında buluşuyoruz, tam emin değilim.
Heute ist der dritte Mai.
Bugün 3 Mayıs.
Sınav ipucu
- • 'halb' kelimesi her zaman bir SONRAKİ saate işaret eder: 'halb neun' = 8:30, 9 değil!
- • 'um' kesin bir saat için kullanılır (um neun = tam 9'da), 'gegen' ise belirsizlik katar (gegen neun = 9 sularında).
- • 'nach' geçmişi (saat geride kaldı), 'vor' geleceği (saate daha var) ifade eder — Türkçedeki 'geçe/kala' ile birebir aynı mantık.
KISA TEST
1. 'halb sieben' hangi saati ifade eder?
2. 'Viertel nach drei' hangi saati ifade eder?
3. 'Viertel vor acht' hangi saati ifade eder?
4. Resmi saatte (tren/uçuş anonsları) hangi sistem kullanılır?
5. 'Heute ist der erste Mai.' cümlesi neyi ifade eder?
6. 'Wie spät ist es?' sorusunun anlamı nedir?
7. 'gegen' ile 'um' arasındaki fark nedir?
8. 'Viertel' kelimesi kaç dakikayı ifade eder?