Verben 'sein' ve 'haben'
'sein' (olmak) ve 'haben' (sahip olmak/-e sahip olmak) Almancada en sık kullanılan ve düzensiz çekimlenen iki fiildir. Perfekt (geçmiş zaman) yapımında da yardımcı fiil olarak kullanılırlar, bu yüzden A1'de mükemmel öğrenilmeleri şarttır — bu iki fiili otomatik hâle getirmeden Almanca cümle kurmak neredeyse imkansızdır, çünkü hemen hemen her konuşmada karşınıza çıkarlar.
'sein' fiili İngilizcedeki 'to be' gibidir: kimlik, meslek, durum, milliyet belirtir (Ich bin Lehrer. / Ich bin müde. / Ich bin aus der Türkei.). 'haben' ise sahiplik belirtir ve Türkçedeki '-i var' yapısına karşılık gelir (Ich habe ein Auto. = Bir arabam var). Her iki fiil de düzensizdir, yani -e/-st/-t gibi standart çekim kalıplarına uymazlar; bu yüzden aşağıdaki tablo ezberlenmelidir, kural üzerinden türetilemezler.
Türkçe konuşanların en sık yaptığı hata, yaş, açlık, susuzluk gibi durumları 'haben' ile kurmaya çalışmaktır çünkü Türkçede bunlar '-im var' mantığıyla ifade edilir (yaşım var, açlığım var gibi düşünülür). Ama Almancada yaş, açlık, susuzluk, korku gibi durumlar 'sein' değil ya doğrudan 'sein' (yaş için) ya da 'haben' (Hunger haben, Durst haben, Angst haben gibi sabit kalıplarla) ile ifade edilir — bu kalıpları tek tek öğrenmek gerekir, Türkçedeki mantığı birebir Almancaya taşımamak önemlidir.
sein ve haben çekimi
| Zamir | sein | haben |
|---|---|---|
| ich | bin | habe |
| du | bist | hast |
| er/sie/es | ist | hat |
| wir | sind | haben |
| ihr | seid | habt |
| sie/Sie | sind | haben |
ÖRNEKLER
Ich bin Student.
Ben öğrenciyim.
Er ist 25 Jahre alt.
O 25 yaşında.
Wir haben zwei Kinder.
İki çocuğumuz var.
Hast du Zeit?
Vaktin var mı?
Sınav ipucu
- • Yaş belirtirken Almancada 'haben' değil 'sein' kullanılır: 'Ich bin 20 Jahre alt' (Ben 20 yaşındayım), Türkçedeki '-e sahibim' mantığıyla karıştırmayın.
KISA TEST
1. 'Wir ___ aus Istanbul.' cümlesinde boşluğa ne gelir?
2. 'Er ___ ein Auto.' (Onun bir arabası var.)
3. 'Ich ___ 25 Jahre alt.' doğru fiil?
4. 'Ihr ___ sehr nett.' (siz - çoğul, samimi)
5. 'Du ___ zwei Brüder.' (Senin iki erkek kardeşin var.)
6. 'Sie (onlar) ___ Studenten.' doğru fiil?
7. '___ du Zeit heute?' (Bugün vaktin var mı?)