Präsens: Düzensiz Fiiller (Vokalwechsel)
Bazı güçlü/düzensiz fiiller 'du' ve 'er/sie/es' formlarında kök ünlüsünü değiştirir. Bu değişim üç ana grupta toplanır: e→i, e→ie, a→ä. Bu fiiller Almancanın en sık kullanılan fiilleri arasında olduğu için (sprechen, essen, fahren, lesen, sehen, nehmen, geben...) bu üç kalıbı erkenden içselleştirmek konuşma akıcılığınızı doğrudan etkiler.
Bu fiillerde çekim eki aynı kalır (-st, -t) ama kök harfi değişir. Örnek: 'sprechen' (konuşmak) → 'du sprichst', 'er spricht' (e→i). 'lesen' (okumak) → 'du liest', 'er liest' (e→ie). 'fahren' (araçla gitmek) → 'du fährst', 'er fährt' (a→ä). Bu değişim rastgele değildir: hangi fiilin hangi grupta olduğu sözlüklerde genelde parantez içinde belirtilir (örn. 'sprechen (i)'), bu yüzden yeni bir fiil öğrenirken bu bilgiye de dikkat etmek gerekir.
Önemli bir ayrıntı: bu ünlü değişimi SADECE 'du' ve 'er/sie/es' formlarında olur, 'ich', 'wir', 'ihr', 'sie/Sie' formları tamamen düzenli kalır (ich spreche, wir sprechen gibi). Türkçe konuşanların sık yaptığı hata, bu değişimi yanlışlıkla 'ich' formuna da uygulamaktır ('ich spriche' gibi) — bu yanlıştır, doğrusu 'ich spreche'dir.
e → i: sprechen, geben, nehmen
| Zamir | sprechen | geben | nehmen |
|---|---|---|---|
| ich | sprechekonuşuyorum | gebeveriyorum | nehmealıyorum |
| du | sprichstkonuşuyorsun | gibstveriyorsun | nimmstalıyorsun |
| er/sie/es | sprichtkonuşuyor | gibtveriyor | nimmtalıyor |
| wir | sprechenkonuşuyoruz | gebenveriyoruz | nehmenalıyoruz |
| ihr | sprechtkonuşuyorsunuz | gebtveriyorsunuz | nehmtalıyorsunuz |
| sie/Sie | sprechenkonuşuyorlar | gebenveriyorlar | nehmenalıyorlar (Siz: -sunuz) |
e → ie: lesen, sehen
| Zamir | lesen | sehen |
|---|---|---|
| ich | leseokuyorum | sehegörüyorum |
| du | liestokuyorsun | siehstgörüyorsun |
| er/sie/es | liestokuyor | siehtgörüyor |
| wir | lesenokuyoruz | sehengörüyoruz |
| ihr | lestokuyorsunuz | sehtgörüyorsunuz |
| sie/Sie | lesenokuyorlar | sehengörüyorlar (Siz: -sunuz) |
a → ä, au → äu: fahren, schlafen, laufen
| Zamir | fahren | schlafen | laufen |
|---|---|---|---|
| ich | fahre(araçla) gidiyorum | schlafeuyuyorum | laufekoşuyorum |
| du | fährst(araçla) gidiyorsun | schläfstuyuyorsun | läufstkoşuyorsun |
| er/sie/es | fährt(araçla) gidiyor | schläftuyuyor | läuftkoşuyor |
| wir | fahren(araçla) gidiyoruz | schlafenuyuyoruz | laufenkoşuyoruz |
| ihr | fahrt(araçla) gidiyorsunuz | schlaftuyuyorsunuz | lauftkoşuyorsunuz |
| sie/Sie | fahren(araçla) gidiyorlar | schlafenuyuyorlar | laufenkoşuyorlar (Siz: -sunuz) |
Sık kullanılan düzensiz fiiller listesi
| Mastar | ich | du | er/sie/es |
|---|---|---|---|
| sprechen (konuşmak) | spreche | sprichst | spricht |
| essen (yemek) | esse | isst | isst |
| lesen (okumak) | lese | liest | liest |
| fahren (gitmek/sürmek) | fahre | fährst | fährt |
| schlafen (uyumak) | schlafe | schläfst | schläft |
| nehmen (almak) | nehme | nimmst | nimmt |
| geben (vermek) | gebe | gibst | gibt |
| sehen (görmek) | sehe | siehst | sieht |
| treffen (buluşmak) | treffe | triffst | trifft |
| helfen (yardım etmek) | helfe | hilfst | hilft |
| werfen (atmak) | werfe | wirfst | wirft |
| sterben (ölmek) | sterbe | stirbst | stirbt |
| empfehlen (tavsiye etmek) | empfehle | empfiehlst | empfiehlt |
| vergessen (unutmak) | vergesse | vergisst | vergisst |
| laufen (koşmak) | laufe | läufst | läuft |
| halten (tutmak/durmak) | halte | hältst | hält |
| tragen (taşımak/giymek) | trage | trägst | trägt |
| waschen (yıkamak) | wasche | wäschst | wäscht |
| schlagen (vurmak) | schlage | schlägst | schlägt |
| fallen (düşmek) | falle | fällst | fällt |
| gefallen (hoşa gitmek) | gefalle | gefällst | gefällt |
ÖRNEKLER
Er spricht sehr gut Deutsch.
O çok iyi Almanca konuşuyor.
Sie isst gern Obst.
O meyve yemeyi sever.
Fährst du mit dem Bus?
Otobüsle mi gidiyorsun?
Sınav ipucu
- • Bu değişim sadece 'du' ve 'er/sie/es' formlarında olur; 'wir', 'ihr', 'sie/Sie' formları düzenli kalır.
KISA TEST
1. 'Er ___ (essen) einen Apfel.' doğru çekim?
2. 'Du ___ (sprechen) sehr gut Deutsch.' doğru çekim?
3. 'Sie (o-kadın) ___ (lesen) ein Buch.' doğru çekim?
4. '___ du mit dem Bus?' (fahren)
5. 'Wir ___ (sprechen) Deutsch.' (düzensiz değişim wir'de olur mu?)
6. 'Das Kind ___ (schlafen) schon.' doğru çekim?